Od pomysłu do działania – jak projekty uczniowskie rozwijają kompetencje? Podczas sesji MCDN na konferencji UKEN uczniowie – laureaci i wyróżnieni konkursu „Bądź nowoczesnym przedsiębiorcą w swojej ojczyźnie” – pokazali, że najlepsza nauka zaczyna się wtedy, gdy zamiast gotowych odpowiedzi dostają przestrzeń do działania.
6 października 2026 r. podczas 23. Konferencji Naukowo-Metodycznej „Rola zarządzania projektem w kształtowaniu i rozwoju kompetencji przedsiębiorczych”, połączonej z 19. Zjazdem Nauczycieli Przedsiębiorczości i Przedmiotów Ekonomicznych, odbyła się sesja „Od pomysłu do działania – projekty edukacyjne i konkursy uczniowskie przestrzenią rozwijania kompetencji”. Sesję poprowadziła Bogusława Bebak – nauczyciel konsultant MCDN Ośrodek w Oświęcimiu.
Spotkanie było okazją do pokazania, że projekt edukacyjny i konkurs uczniowski mogą być czymś więcej niż sposobem na uatrakcyjnienie zajęć. Odpowiednio zaprojektowana przestrzeń do działania pozwala uczniom rozwijać kompetencje, podejmować decyzje, współpracować, szukać własnych rozwiązań i doświadczać sprawczości.
Sesję rozpoczęło wystąpienie Kamila Nowaka – nauczyciela XXVII Liceum Ogólnokształcącego im. dra Henryka Jordana w Krakowie, zatytułowane „Projekty edukacyjne jako przestrzeń kształtowania kompetencji uczniów”. Punktem wyjścia do refleksji było pytanie: Co dzieje się z kompetencjami ucznia, kiedy przestajemy mówić mu, jak rozwiązać problem, a zaczynamy stawiać przed nim problem do rozwiązania? Wystąpienie pokazało potencjał uczenia się przez działanie i rolę nauczyciela w tworzeniu warunków do samodzielnego poszukiwania rozwiązań.
O tym, jak stworzyć uczniom przestrzeń do działania, mówiła Anna Samborska-Milewska – wicedyrektor ds. administracyjno-projektowych MCDN. Przedstawiła konkurs „Bądź nowoczesnym przedsiębiorcą w swojej ojczyźnie” nie tylko jako inicjatywę konkursową, ale przede wszystkim jako przykład zastosowania metody projektu. Cztery edycje konkursu stały się okazją do obserwowania, jak zmieniają się uczniowie, kiedy muszą przejść od pomysłu do konkretnego rozwiązania, pracować zespołowo i wziąć odpowiedzialność za realizację własnego pomysłu.
Najważniejszą częścią sesji byli jednak sami uczniowie. W formule „Uczniowie przejmują scenę” cztery zespoły – laureaci i wyróżnieni IV edycji konkursu „Bądź nowoczesnym przedsiębiorcą w swojej ojczyźnie” – pokazali, że najlepsza nauka zaczyna się wtedy, gdy zamiast gotowych odpowiedzi dostają przestrzeń do działania. Ich prezentacje i odpowiedzi na pytania dotyczące motywacji, współpracy, zdobytych doświadczeń i podejmowanych wyzwań pokazały, jak wiele można nauczyć się poprzez realizację własnego projektu.
Swoje projekty zaprezentowały cztery zespoły: „Tatry bez ograniczeń” z Zespołu Szkół Hotelarsko-Turystycznych w Zakopanem – Natalia Gałdyn, Anna Pawlikowska i Weronika Słomka, pod opieką Barbary Nowaczyk; „BatonVibe” z Powiatowego Zespołu nr 4 Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych w Oświęcimiu – Klaudia Figura
i Oliwia Żurek, pod opieką Moniki Wróbel; „Sąsiedzi+” z XXVII Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie – Kacper Chlanda, Bartłomiej Grzesiak i Daria Śmieszkiewicz, pod opieką Kamila Nowaka; oraz „NeuroSupport Kids” z Zespołu Szkół i Placówek „Centrum dla niewidomych i słabowidzących” w Krakowie – Weronika Błachowicz, Wiktoria Górka i Maja Skoczylas, pod opieką Joanny Ciupek.
Prezentacje uczniów pokazały, że za każdym projektem stoi nie tylko konkretny produkt czy rozwiązanie, ale przede wszystkim proces uczenia się. Podejmowanie decyzji, podział zadań, pokonywanie trudności, komunikowanie się, odpowiedzialność za wspólny rezultat i konieczność reagowania na pojawiające się problemy to doświadczenia, których nie sposób w pełni zastąpić tradycyjnym przekazywaniem wiedzy.
Dopełnieniem sesji był panel dyskusyjny „Przedsiębiorczość przez działanie – czego uczą nas doświadczenia uczniów?”. W rozmowie uczestniczyli: Anna Samborska-Milewska – wicedyrektor MCDN s. administracyjno-projektowych MCDN Monika Wróbel – nauczycielka Powiatowego Zespołu nr 4 Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych w Oświęcimiu, doradca metodyczny ds. przedmiotów zawodowych, dr Marcin Purchałka – dyrektor XXVII Liceum Ogólnokształcącego im. dra Henryka Jordana w Krakowie oraz Kamil Nowak – nauczyciel tego liceum.
Rozmowa koncentrowała się wokół praktycznych wyzwań związanych z pracą metodą projektu: trudności, z jakimi mierzy się nauczyciel, przestrzeni i wsparcia potrzebnego do tego, aby uczniowie mogli rzeczywiście działać, sposobów oceniania procesu i rozwijanych kompetencji oraz miejsca projektów w codziennej pracy szkoły.
Sesja prowadzona przez MCDN była więc nie tylko prezentacją dobrych praktyk, ale przede wszystkim spotkaniem różnych perspektyw: ucznia, nauczyciela, dyrektora i organizatora konkursu. Wszystkie prowadziły do wspólnego wniosku – kompetencje najlepiej rozwijają się wtedy, gdy uczniowie otrzymują przestrzeń, by nie tylko wiedzieć, ale również działać, podejmować decyzje i tworzyć własne rozwiązania.
Pomysł – bo uczeń powinien mieć przestrzeń do szukania własnych rozwiązań.
Działanie – bo kompetencji nie rozwija się wyłącznie poprzez ich opisywanie.
Kompetencje – bo najważniejszym efektem projektu nie zawsze jest sam produkt, lecz to, kim staje się uczeń, realizując projekt.